Thema route

Prataccio - Pracchia

Italië

Markeren

Deel

Type

Wandelen

Afstand

18.45 km

Langs de waterscheidingsrug, tussen Tempeliers, ijsverzamelaars en wateren die van zee naar zee stromen, volg je een route die langs de bron van de rivier de Reno en beukenbossen loopt die met elk seizoen van kleur veranderen, tot je Prunetta bereikt, een plek waar vele herinneringen met elkaar verweven zijn en nog steeds voortleven in de herinnering.

Vanaf Prataccio slingert het pad zich door de sfeervolle beukenbossen van de Monti delle Lari, langs de Oasi Dynamo — een aan het WWF gelieerd natuurreservaat — totdat het bij de bron van de rivier de Reno, die hier ontspringt en zijn weg naar Emilia-Romagna begint, het CAI-pad 00 kruist.

De route bereikt vervolgens Prunetta, een dorp dat precies op de waterscheiding van de Apennijnen ligt, op bijna 1.000 meter boven zeeniveau, tussen de vallei van de Lima-beek, die naar de Tyrreense Zee stroomt, en die van de rivier de Reno, die naar de Adriatische Zee stroomt. De naam zou afkomstig zijn van de pruno (wilde pruim), een symbool van de Tempeliers, die hier naar verluidt het „Spedale della Croce Brandegliana“ zouden hebben gesticht; sporen hiervan zijn nog steeds te zien in het oude Tempelierskruis dat op sommige huizen in het dorp is uitgehouwen.

Prunetta, gelegen langs de Gotische Lijn, is een plaats die diep getekend is door de Tweede Wereldoorlog. Het was een van de dorpen die waren uitgekozen voor de tijdelijke internering van buitenlandse Joden, bestemd voor nazi-concentratiekampen; onder hen bevond zich de familie De Cori, waarvan alleen de bejaarde Giuseppina Ambron het overleefde vanwege haar leeftijd; zij was de tante van moederszijde van Vittorio Gassman. Prunetta was ook het toneel van het bloedbad van Baldi: op 21 september 1944 werden vier leden van de familie Baldi onderschept door een SS-patrouille, meegenomen, geslagen en na een vluchtpoging zonder vorm van proces ter dood veroordeeld.

In dit gebied was de 10e Bergdivisie van het Amerikaanse leger gestationeerd, die cruciale steun verleende aan de geallieerde bevrijdingsstrijdkrachten en een blijvende band creëerde met de eerste Amerikaanse militaire eenheid die gespecialiseerd was in bergoorlogvoering, bestaande uit getrainde klimmers en skiërs.

Voorbij Prunetta daalt het pad af naar Le Piastre, waar de rivier de Reno zich krachtig een weg baant door de dichte begroeiing van de smalle vallei. Vrijwel onmiddellijk komt men een gedenkplaat tegen die is gewijd aan Graziella Fanti, een 17-jarig meisje dat op 21 september 1944 door Duitse troepen werd vermoord. Het pad leidt vervolgens naar de Ghiacciaia della Madonnina, onderdeel van het Ecomuseum van de Berg van Pistoia en een tastbaar bewijs van de ooit bloeiende natuurlijke ijswinning die het gebied tussen de 18e en 20e eeuw kenmerkte. In dit kegelvormige bouwwerk met een rieten dak, dat weerspiegeld wordt in een kunstmatig bassin, werden ijsblokken opgeslagen en later in de zomer vervoerd naar steden als Pistoia, Florence en Bologna.

Vanaf hier loopt de route verder naar Pontepetri, waar een andere belangrijke locatie van het Ecomuseum te vinden is: de Giardino dell’Energia Rinnovabile, met twee grote gereconstrueerde houten waterraderen — het ene een molenrad, het andere voor een smederij — die nog steeds worden aangedreven door de kracht van stromend water.

Een omweg ten westen van Pontepetri voert langs het IJzerpad (Sentiero del Ferro) naar het industriecomplex Campo Tizzoro van de Società Metallurgica Italiana. Deze locatie speelde tijdens de Tweede Wereldoorlog een cruciale rol, zowel vanwege de wapenproductie als vanwege het uitgebreide systeem van tunnels en schuilkelders, en werd bovendien een belangrijk centrum van partizanenactiviteiten. Een beslissende figuur in deze context was ingenieur Kurt Kayser, die bekendstaat omdat hij de operaties van het verzet niet belemmerde, represailles voorkwam en hielp de fabriek te redden van vernietiging tijdens de Duitse terugtrekking langs de Gotische Lijn. Vlakbij de fabriek staat een gedenksteen die aan hem is gewijd.

De route volgt het IJzerpad verder en bereikt Maresca, een dorp dat bekendstaat om zijn krachtige verzet tegen de Duitse bezetting in 1944 en om de zware bombardementen die het dorp te verduren kreeg en die slachtoffers en verwoesting veroorzaakten. Tegenwoordig eert een monument alle slachtoffers van nazi- en fascistisch geweld: een stenen monoliet met een koperen plaquette waarop namen en inscripties zijn gegraveerd, vergezeld van een beeldengroep van de lokale kunstenaar en partizaan Germano Pacelli.

Terug op de hoofdroute volgt het pad vanaf Pontepetri de loop van de rivier de Reno door een diepe en smalle vallei tot aan het gehucht Pracchia, een sfeervol dorp in de Apennijnen dat van oudsher verbonden is met de schapenhouderij, de landbouw en — net als een groot deel van het gebied — de productie van ijs en ijzer. Hier werd de eerste spoorlijn over de Apennijnen aangelegd, de lijn Bologna–Pistoia, en hier bevindt zich de historische ijzerfabriek Sabatini, gesticht in 1543. Tegenwoordig zijn in het complex nog steeds door water aangedreven machines en gereedschappen te bezichtigen voor bezoekers. Binnen het Ecomuseum van de Pistoia-bergen herbergt het dorp ook het IJseducatiecentrum, een boeiende verzameling audiovisueel materiaal waarin deze pre-industriële ambachtelijke traditie wordt belicht.